Dawny Inowrocław

Kościół ten, początkiem sięgający przełomu XII i XIII wieku, po zniszczeniu przez Krzyżaków w 1431 r., całkowicie przebudowano. Także późniejsze, ale nie zawsze szczęśliwie prowadzone przebudowy poważnie zniekształciły sylwetkę świątyni.Obecnie jest on późnogotycką budowlą halową, charakterystyczną dla kościołów farnych w Wielkopolsce i na Pomorzu.

 W kościele św. Mikołaja 10 lutego 1321 roku ogłoszono przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Janisława w imieniu papieża Jana XXII wyrok komisji papieskiej skazujący Zakon Krzyżacki na zwrócenie Polsce Pomorza Gdańskiego i 30 tysięcy grzywien oraz zapłacenie kosztów procesu. W tymże kościele królowa Jadwiga w 1397 r. przepowiedziała

Krzyżakom klęskę pod Grunwaldem.

Wnętrze kościoła jest wyposażone w barokowe i rokokowe sprzęty, zebrane z nie istniejących od dawna kościołów inowrocławskich. Najwicej przeniesiono ich z opuszczonego wskutek kasacji konwentu Minorytów kościoła św. Franciszka, ale zapewne można by tu odnaleźć częćci ołtarzy z Kościołów św. Krzyża, św Ducha i św. Jakuba, stojących jeszcze w XVIII stuleciu na przedmieściach Inowrocławia.

Stare wyposażenie kociołów inowrocławskich niemal całkowicie przepadło w XIX w., kiedy po klęskach ubiegłego stulecia, wszystkie kościoły były zrujnowane i w żadnym nie odprawiano nabożeństw. Dlatego, nawet nie najlepszej klasy wystrój wnętrza kościoła św. Mikołaja należy chronić, bo jest on jakby "zbiorową pamięcią" całej sztuki sakralnej dawnego Inowrocławia.